Forma świadczeń alimentacyjnych

W jakiej formie mogę otrzymywać alimenty?

Dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych. Wybór powinien odpowiadać celowi, jakiemu obowiązek ten służy i uwzględniać okoliczności danego przypadku. Alimenty winny charakteryzować się efektywnym zaspokajaniem potrzeb uprawionego, i możliwie najmniej uciążliwą metodą świadczeń  dla zobowiązanego.

Wyróżniamy następujące formy alimentów:

  1. alimenty w pieniądzu,
  2. alimenty w formach zamiennych pieniądza (rzeczowe),
  3. alimenty w naturze – jako osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka lub osoby niepełnosprawnej.

Alimenty w pieniądzu są najczęściej w praktyce stosowaną metodą świadczenia alimentów. Jej ogromną zaletą jest dogodność dla alimentobiorcy (osoby uprawnionej do alimentów), bo jak wiadomo pieniądze możemy zamienić na każde inne dobro materialne. Alimenty są płatne periodycznie (okresowo), w wysokości oznaczonej kwotowo, bądź też określonej ułamkowo (procentowo) wysokości dochodu zobowiązanego.

Ten drugi sposób (procentowy) jest rzadko stosowany, z tego względu że dochód zobowiązanego musi pochodzić tylko z jednego źródła (np. umowa o pracę) i być stały (tzn. płatny w dłuższym okresie czasowym) oraz w zbliżonej wysokości. W przeciwnym razie mogą powstawać problemy z ustaleniem rzeczywistych dochodów zobowiązanego.

W dzisiejszych czasach większość osób ma kilka źródeł dochodów np. umowy zlecenia, czynsz z najmu, dochody z lokat itp. – co wyklucza zastosowanie tej podstawy, jako wiarygodnego odzwierciedlenia zdolności płatniczych osoby zobowiązanej. Chociaż niewykluczone, że sąd w niektórych wypadkach może postanowić inaczej i skorzystać z tejże opcji.

Niewątpliwą zaletą tego rozwiązania jest automatycznie dostosowywanie się wysokości alimentów do wysokości zarobków zobowiązanego. Nie trzeba było by wówczas występować do sądu o zmianę wysokości alimentów tj. podwyższenie albo obniżenie. Wraz ze wzrostem wynagrodzenia rosła by kwota należnych alimentów, a w przypadku zmniejszenia się dochodu zobowiązanego – alimenty ulegałyby stosownemu obniżeniu.

Określając alimenty w ułamkowej części wynagrodzenia – dopuszczalna jest możliwość kwotowego oznaczenia dolnej granicy alimentów. W przypadku obniżenia wynagrodzenia, co nieraz następuje z winy pracownika – zachowana została by pewna granica rozmiaru alimentów.

Alimenty można określić jako płatne z góry (najczęściej ma miejsce) lub z dołu, tj. odpowiednio z początku lub na koniec miesiąca.

Alimenty w formach zamiennych pieniądza są rzadko orzekaną formą zabezpieczania potrzeb osoby uprawnionej. Mogą mieć postać produktów roślinnych i zwierzęcych (naturaliów), co nie wyklucza innych świadczeń.

Np. rolnik nieotrzymujący świadczeń emerytalno-rentowych, przekazuje uprawnionemu część płodów rolnych wytworzonych w swoim gospodarstwie.

Alimenty w naturze

Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej – może polegać także, w całości lub w części –  na osobistych staraniach o ich utrzymanie lub wychowanie.

Wyrok sądu może obligować także do dostarczenia uprawnionemu lokalu mieszkalnego lub przyjęcia go pod własny dach.

Ta forma alimentacji jest równoważna z wyżej wymienionymi. Może mieć zakres całościowy lub częściowy.

Np. Pan X płaci 300 zł alimentów i w weekendy opiekuje się dzieckiem.

Z reguły też – rodzic, któremu przyznano władzę rodzicielską i opiekuje się stale dzieckiem – ponosi ten obowiązek alimentacyjny (tj. osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka) w całości. Dlatego w ostatnim przypadku nie ma konieczności orzekania o alimentach.


Autor

Piotr Wasiluk

Interesuje się prawem rodzinnym i opiekuńczym.

Dodaj komentarz